Tıbbi hata tazminatında manevi tazminat talep edilebilir mi konusu birçok sağlık kuruluşu ve mağdur tarafından takip edilmektedir. Doktorlar hastanın sağlığının iyileşebilmesi için birtakım riskleri göze almaktadır. Bu riskler hastanın izniyle alınır. Ancak doktor sebebiyle gerçekleştirilen tıbbi hata durumları bu iznin dışındadır. Vekalet sözleşmesi, eser sözleşmesi, vekaletsiz iş görme, haksız fiil, hizmet kusuru tıbbi hataların çeşitli nedenleridir. Malpraktis (Tıbbi Hata); Dünya Tabipler Birliği tarafından ‘’hekimin tedavisi sırasında standart güncel uygulamayı yapmaması, beceri eksikliği veya hastaya tedavi vermemesi ile oluşan zarar’’ olarak tanımlanmıştır. Doktor hatası nedeniyle zarara uğramış olan kişi doktora ve sağlık kurumuna tazminat davası açılabilir. Tıbbi hata davalarında maddi tazminat davası açılabilir.
Tıbbi Hata Nedeniyle Tazminat Başvurusunun Şartları
Tıbbi hata tazminatında manevi tazminat talep edilebilir mi sorusunun evet olarak yanıtlanmasının ardından bunun belirli şartlara tabii olduğu söylenebilir. Tıbbi hata nedeniyle gerçekleşen olumsuz durumlarda tazminat başvurusunda bulunmak için bazı şartlar vardır. Bu şartlar şöyle açıklanabilir: Hukuka ayrı bir davranış gerçekleşmiş olmalıdır. Hastada maddi veya manevi bir zarar meydana gelmelidir. Zarar hekimin ya da hastanenin eyleminden ya da ihmalinden dolayı gerçekleşmiş olmalıdır. Zarar ile kusur arasında sebep-sonuç ilişkisi (illiyet bağı) olmalıdır. Bu dört unsur meydana geldiğinde ve bu unsurlar kanıtlandığında tıbbi hata nedeniyle tazminat başvurusunda bulunulabilmektedir.
Tıbbi Hata Nedeniyle Nasıl Tazminat Başvurusu Açılır?
Tıbbi hata nedeniyle tazminat başvurusu doktorun bağımsız çalışması, özel hastanede çalışması ve kamuda çalışması durumuna göre farklı şekillerde açılmaktadır. Söz konusu doktor bağımsız çalışansa tazminat davası kendisine yönelik açılmaktadır. Özel bir hastanede malpraktis meydana geldiyse hem özel hastanenin bağlı olduğu kişiliğe hem de işlemi yapan doktora dava açılabilir. Bu davalarda görevli mahkeme adli mahkemedir ve tüketici mahkemelerinde görülmektedir.
Devlet hastaneleri, aile sağlığı merkezleri gibi kamu hastanelerinde tıbbi hata tazminatında manevi tazminat talep edilebilir mi konusunda açılan davalar çalışan doktorların aleyhine direkt olarak dava şeklinde açılamamaktadır. Bu durumda idare mahkemesine idari dava açılmalıdır. Dava sonucunda doktorun tazminat ödemesi gerektiğine karar verilirse doktora rücu edilir. Devlet hastanelerinde meydana gelen tıbbi hata nedeniyle açılacak olan davalar Sağlık Bakanlığı’na, üniversite hastanelerinde meydana gelen hizmet kusuru nedeniyle açılacak davalar ise ilgili üniversite rektörlüğüne karşı açılmaktadır.
Tıbbi Hata Nedeniyle Açılacak Davada Zaman Aşımı Süresi
Özel hastaneye veya doktora karşı açılacak tazminat davası, haksız fiilden dolayı gerçekleştiyse zaman aşımı süresi zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl ve her şekilde fiilin işlendiği tarihten başlayarak 5 yıldır. Ortada bir vekalet sözleşmesi varsa dava açma süresi 5 yıldır. Eser sözleşmesine dayanılarak dava açılacak ise süre 5 yıldır. (Ancak ortada ağır kusur varsa zaman aşımı süresi 20 yıldır.) Vekaletsiz iş görme hükümlerine göre tazminat davası açılacaksa zaman aşımı süresi 10 yıldır. Kamu hastanelerinde görev yapan doktora bir dava açılacak ise bu durumda zaman aşımı süresi zararın ve doktor hatasının öğrenilmesi tarihinden itibaren 1 yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren 5 yıldır.
Tıbbi Hata Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat
Tıbbi hata sonucunda hasta vefat ettiyse hastanın yakınları maddi tazminat talebinde bulunabilir. Cenaze giderlerinin karşılanması, hasta hemen vefat etmediyse tedavi giderlerinin ödenmesini talep edebilir. Tıbbi hata tazminatında manevi tazminat talep edilebilir mi konusuna ek olarak vefat eden kişinin desteğinden mahrum kalan kişiler uğradıkları zararı da tıbbi tazminat altında talep etme hakkına sahiptir. Ölen kişilerin yakınları duydukları acı, keder, üzüntüyü dindirebilmek için manevi tazminat isteyebilir.
Tıbbi hata nedeniyle yaralanan hasta maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabilir. Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması durumundaki zarar gibi nedenleri hasta talep edebilir. Kendisinin duyduğu üzüntünün, acının azaltılabilmesi amacıyla manevi tazminat talep edebilir. Hastanın yakınları hastanın ağır yaralanması durumunda manevi tazminat isteyebilirler. Ancak maddi tazminat talep edemezler.