Türk Ticaret Kanunu’na göre şirketler ikiye ayrılmıştır. Sermaye şirketleri ve şahıs şirketleri olarak ikiye ayrılan bu şirketler bazı durumlarda ayrışırlar. Sermaye şirketleri anonim şirketler, limited şirketler ve komandit şirketler olmak üzere üç gruba ayrılırken şahıs şirketleri kolektif, adi ve adi komandit olmak üzere üç dala ayrılır.
Sermaye şirketleri ve çeşitleri nelerdir?
Anonim şirketler fazla tercih edilen bir şirket türüdür. Bu şirketlerin sermayeleri belli paylara bölünmüş olup bir kişi tarafından kurulabilir. Bu anonim şirketlerin sermayesinin en az elli bin TL olması zorunlu olmakla beraber ileriki zamanlarda sermaye arttırılabilir. Anonim şirketlerde iki veya daha fazla gerçek kişi var ise ana sermaye paylaşılmak üzere eşit olarak bölünür.
Limited şirketler anonim gibi ticari alanlarda en çok tercih edilen şirket türlerinden biridir. Bu tür şirketler bir veya bir grup kişinin ortaklığı ile kurulabilmekle beraber limited şirketin kurulumunda en çok elli kişi ortak olabilir. Bu tür şirketlerin kurulabilmesi için en fazla on bin TL sermaye gerekir. Bu koşul gerçekleştirilirken her ortağın minimum yirmi beş TL veya katlarında payı bulunur. Bu paylar ortağın sorumluluk ve haklarını belirler. Kısacası ortağın daha çok söz hakkına sahip olması için sermayeye katkısı da bununla doğru orantılı olmalıdır. Bir ortağın pay devri için de diğer ortakların izni gerekmektedir.
Paylı komandit şirketler karma yapıya sahip şirketlerdir. Sermayenin paylara bölünmüş olduğu ticari şirketler kolektif şirketleri anımsatır. Ortakların bir veya birkaçı sınırsız sorumluluğa sahipken diğer şirket ortaklarının sorumlulukları sınırlıdır.
Paylı komandit şirketlerde ise işleyiş şekli bakımında bağlayıcı maddesi yok ise anonim şirket mantığında hareket eder. Ama bazı paylı komandit şirketlerde sermaye kısım kısım ayrılabilir. Bu şirketin ticari ismi sorumluluğu sınırsız olan ortağın isim ve soyadı ile şirket ve türünü içermesi gerekir.
Limited ile anonim arasındaki fark nedir?
Anonim ve limited şirketlerin temel farkı ortaklarının sayısıdır. Limited şirkette ortak sayısı bir ile elli kişi arası iken anonim şirkette tek ortak yeterli olur.
Limited şirketlerde sermaye en az on bin TL olmalıdır. Kayıtlı sermaye sistemi uygulanmamaktadır. Anonim şirketlerde ise şirketin kurulabilmesi için en düşük sermaye miktarı elli bin TL olarak gösterilir. Limited şirketlerde blokaj şartı yoktur. Anonim şirketlerde ise taahhüt miktarın dörtte biri blokedir. Limited şirketlerde işlerin sorumluluğunu müdür alır. Anonim şirketlerde ise bu sorumluluğu yönetim kurulu üstlenir. Limited şirketlerin kurumlar vergisi istisnası olmaz. Anonim şirketlerde ise yüzde yetmiş beşlik hak sahipleridir. Limited şirketlerin bakanlık temsilcisi olması zorunlu değildir. Anonim şirketlerde ise temsilci olmak zorundadır. Limited şirketlerin avukatlarının olması zorunlu değildir. İki yüz elli bin TL ve üzerinde sermayeye sahip olan anonim şirketlerde Avukatlık Kanunu 35. Maddede 3. fıkrada kuralı vardır.
Şahıs şirketleri nelerdir?
Şahıs şirketleri üç grupta incelenir.
Adi şirketler
Sahibinin dışında varlığı yok ise bu şirkete adi şirket adı verilir. Kurulu kolay olan bu şirket en yaygın şirket türleri arasında yer almaktadır.
Kolektif şirketler
Bu şirketler iki veya ikiden fazla kişinin kurduğu ortaklıklar sonucu oluşan şirketlerdir. Yasal olarak ortaklık sayısında bir sınırlama yoktur. Aile şirketleri bu şirket türüne örnek verilebilir. Ortakların finansmanından öz sermaye sağlanır. Koyulan sermaye ile söz hakları doğru orantılıdır.
Adi komandit şirketler
Şahıs şirketleri arasında yer alan adi komandit şirketler iki ya da ikiden fazla ortak ile kurulur. En önemli özelliği ortaklık yapılanmasına sahip olmasıdır. Ortakların sorumlulukları sınırsızdır fakat diğer kişilerin sorumlulukları sınırlandırılmıştır. Komandite adı sınırsız sorumluluğa sahip kişilere verilen addır. Bu şirket modeli kişinin ticari bilgisi veya yeteneği yok ise oldukça idealdir.




