Yaralanmalı trafik kazalarında sürekli sakatlık tazminatı, mağdurun iş gücü kaybı nedeniyle kazandığı bir haktır. Beden gücünde azalma / yetersizlik meydana gelen bir kimse, sürekli sakatlığa yönelik zararların tazmin edilmesini isteme hakkına sahiptir. Bu zararlar, ya bizzat kazaya neden olan kişi tarafından veya sigorta şirketince ödenir.

Sürekli Sakatlık Nedir?

‘Sürekli sakatlık’ kavramından sadece tekerlekli sandalyeye bağımlı hâle gelme durumu anlaşılmamalıdır.

Bu mevzuda çeşitli zarar türlerinden söz etmek mümkündür. Tazminata konu olan zararların kapsamına, vücut bütünlüğüne zarar veren her şey (örneğin bir uzvun yitirilmesi) dâhildir. Psikolojik olarak süreğen bir rahatsızlığın meydana gelmesi de yine ‘sürekli sakatlık’ çerçevesinde ele alınır. Estetik duruşun bozulması ve buna benzer fizîkî zararlar sürekli sakatlığın muhtevasına girer.

Sürekli Sakatlık Tazminatı Nedir?

Haksız fiilin tazminine dair Sürekli Sakatlık Tazminatı, Borçlar Kanunu’ndaki 41. Maddede şöyle yer alır:

• ‘Tedbirsizlik, ihmâl, tembellik veya kasıt ile bir kimseyi haksız sûrette zarara uğratan kimse, bu zararı tazmin etmeye mecbur tutulur.’

Yine, Borçlar Kanunu’ndaki kırk altıncı maddede şöyle bir hüküm vardır:

• Bir kişi bedensel zarara maruz kalarak çalışma gücünü kısmî olarak veya tamamen kaybetse, bu durumun ve ilerleyen süreçte meydana gelebilecek yoksulluğun doğuracağı zararı, tüm masraflarını talep edebilir.’

Buna göre kaza nedeniyle –sürekli sakatlığa bağlı gelişen- yahut ileride meydana gelmesi muhtemel zararlar, sürekli sakatlık tazminatı kapsamında incelenir.

Sürekli Sakatlık Tazminatı Hangi Zararlar için Geçerlidir?

Zararların kişiden kişiye değişiklik göstereceği unutulmamalıdır. Yine de bu tazminat hakkı dâhilinde söz konusu zarar kalemlerinden bazılarını şöyle sıralayabiliriz:

• Geçici İşgöremezlik ve Sürekli Sakatlık

Davacı kişi, kendisinin yaralanmasına sebebiyet veren trafik olayı neticesinde çalışma gücünü en az %35 oranıyla kalıcı şekilde kaybetmiş olabilir. Bu durumda davacı maddi tazminat isteyebilir.

Fakat mahkeme değerlendirme yaparken bakar: Beden gücündeki azalma, gelirin de azalmasına yol açmış mı? Önceden, bu minvaldeki bazı davalarda –malvarlığında eksilme durumunun gerçekleşmediği tespit edildiği için- davacının isteği reddolunmuştur.

Yaralanma, kalıcı sakatlığa neden olduysa ve beden gücündeki kayıp mal varlığında da eylemli eksilmeye sebebiyet verdiyse, bunun mutlak surette tazmini gerekir.

Lâkin beden gücü kaybı olmasına rağmen kişinin geliri (malvarlığı) eksilmemiş ise mahkeme, zararın tazminine hükmetmeyebilir.

Ancak bugün uygulamaya bakıldığı zaman, söz konusu halde de, -mal varlığı eksilmemiş olsa dahi- tazminatın gerekliğine hükmedildiği görülür. Bu ise efor (güç) tazminatı olarak isimlendirilir.

Çünkü beden gücünde kayıp meydana gelen kişi, zarara uğramadan önce aynı işi daha az güç sarf ederek yapıyorken, şimdi daha çok efor harcayarak yapmak zorundadır. İşte fazladan harcanan bu güç ise tazmin edilmesi gereken bir zarar olduğunu ortaya koyar niteliktedir.

• Tedavi Giderleri

Davacının iyileşebilmesini sağlayacak olan tıbbî giderlerin kapsamı ve tutarı uzman bilirkişi tarafından belirlenir.

Zarara uğrayan kimse, yitirmiş olduğu çalışma gücünü ve sağlığını geri kazanmak adına hangi giderlere katlandı veya ilerleyen süreçte katlanması gerekiyor? İşte bütün bunları zarara yol açanlardan veya sigorta şirketinden isteyebilir.

• Bakıcı Giderleri

Bu giderler sağlık (tedavi) giderleri kapsamındadır. Poliçelerde, ‘sakatlanma ölüm teminatı’ hâricinde, ayrıyeten ‘sağlık giderleri teminatı’na yer verilir. Bakıcı giderleri de bu teminat içerisinde kendine yer bulur.

• Ekonomik Geleceğin Sarsılması, Kazanç Kayıpları

Mahkeme, gerçek zararın neden kaynaklandığını tespit edip bu doğrultuda karar vermekle yükümlüdür. Zira kişi, kusurlu davranışıyla yol açtığı zararı ödemekten sorumlu olup, bu zarar farklı şekilde tezâhür edebilir.

Örneğin malvarlığının çoğalmasını önleme biçiminde olabileceği gibi, malvarlığında eksilme olarak da tahakkuk edebilir. Kusurlu olan kimse, her hâlükârda gerçek zarardan sorumlu tutulacaktır.

Sürekli Sakatlık Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Trafik kazası sonucu tahakkuk eden bedenî yaralanmalara ilişkin zararlar, farklı yöntemlerle ele alınıp kalemlendirilebilir.

Çünkü sürekli sakatlık tazminatı hesaplama yapılırken, başlıca şu faktörler göz önünde bulundurulur:

1. Haksız fiile uğrayan kimsenin yaşamı, medenî hâli, mesleği,
2. Maluliyet oranları,
3. Kusur oranları vb.

İşte dosyanın seyrini bu tür kıstaslar etkiler. Bu zararların tazmini tecrübeli hukukçular tarafından îfâ edilmelidir.

Deneyimli avukatlar önce zararlara yönelik tüm tespitleri yapar. Daha sonra delil toplar. Bunlarla birlikte, kişinin haklarını en yüksek miktar üzerinden -kanun ile belirlenmiş oranlar çerçevesinde- almasını sağlar. Siz de olası mağduriyetlerden kendinizi korumak için işlemlerinizi MMT Hukuk’un uzman avukatlarına emanet edebilirsiniz.