Trafik Kazalarında Süreler Ve Zamanaşımı
Trafik kazalarında süreler ve zamanaşımı kavramıyla ilgili bakmanız gerek ilk şey tabi ki de yasa hükmüdür. Ülkemizde hemen hemen her gün büyük veya küçük çaplı trafik kazaları meydana gelmektedir. İki tarafında mağduriyeti tam olarak giderilememektedir. Çünkü insanlarımız trafik kazalarında oluşan mağduriyet durumunda uzman avukatlardan yardım almamaktadır.
Yasa Hükmü
Trafik kazalarında süreler ve zamanaşımı ile alakalı kanun Karayolları Trafik Kanunu 109. Maddede düzenlenmiştir. Bu kanun maddesi aynen şu şekildedir:
‘Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. ‘
Zamanaşımı Süreleri
- Ölüm ve Yaralanmalarda
Ülkemizde meydana gelen trafik kazalarının çoğu sadece maddi hasarlı olsa da ölüm ve yaralanmalı trafik kazaları da meydana gelmektedir. Ölüm ve yaralanmalı kazalarla ilgili hüküm de Karayolları Trafik Kanunu 109. Maddede belirtilmiştir. Ölüm ve yaralanmalı trafik kazaları ceza kanunun daha fazla süre gerektirdiği hallerden birisidir. Bundan dolayı ceza kanunda belirtilen süreler uygulanır. Bu süre Türk Ceza Kanunu’nun 66. Maddesinde belirtilmiştir.
- Bir veya birden fazla ölü varsa zamanaşımı süresi 15 yıl
- Bir veya birden fazla yaralı varsa zamanaşımı süresi 8 yıl
- Trafik kazasında hem ölüm hem de yaralanma var ise zamanaşımı süresi 15 yıl olarak belirlenmiştir.
- Maddi Hasarlı Trafik Kazalarında
Maddi hasarlı trafik kazalarında uygulanacak zamanaşımı süresi Karayolları Trafik Kanuna göre 2 yıldır. Ama trafik kazasında hem maddi hasar hem de ölüm veya yaralanma durumu bulunuyor ise yine Türk Ceza Kanunu Madde 66’ya göre zamanaşımı ve süreleri hükmü uygulanmaktadır.
- Manevi Tazminat Taleplerine Göre Zamanaşımı
Manevi tazminat istekleri ile ilgili kanunda yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Yasal bir düzenleme bulunmadığı için insanların kafa karışıklığı yaşaması normal bir durumdur. Yasada bulunmadığı için ceza hükmünün manevi isteklerde uygulanamayacağı görüşü kabul görmektedir. Ama Yargıtay kararları manevi tazminat isteklerinde de zamanaşımı sürelerinin uygulanacağını destekler nitelikte emsal kararlar almıştır.
Ceza Zamanaşımı Kimler İçin Uygulanır?
Trafik cezalarında zamanaşımı ve süreler tüm sorumlular için geçerlidir. Trafik kazalarında sorumlu sürücü, sigorta firması veya kasko firması olabilir. Sorumluluk sahiplerine karşıda zamanaşımı ve süreleri aynen uygulanır. Çünkü sigorta şirketi veya kasko firması da aynen sürücü gibi kusurdan sorumludur. İster sigorta firması isterse kasko şirketi olsun trafik kazasında oluşan kusurun bir bölümünü kendi kusurları olarak gördüklerinden dolayı ceza zamanaşımı süreleri aynen bu kişilerde uygulanmaktadır.
Ceza Zaman Aşımı Dolduktan Sonraki Dava Süreleri
Ceza zaman aşımı süresi kaza tarihi ile birlikte başlamaktadır. Bu durum kanunda belirlenmiştir. Ceza zamanaşımı süresi dolmuş ve zarar veya tazminat sorumlu bu süre zarfında öğrenilememişse Karayolları Trafik Kanunu 109/1 maddesi gereğince öğrenme gününden başlayarak iki yıllık zamanaşımı süresi içinde ve her halde aynı maddede belirtilen on yıllık (objektif) kesin süre dolmadan dava açılması gerekecektir. Ama bu konu günümüz itibari ile önemini kaybetmiştir. 5237 sayılı yeni Türk Ceza Kanunu’nun 66. Maddesi gereği süreler duruma göre trafik kazasında yaralanma olayı söz konusu ise 8 yıl veya trafik kazasında ölüm olayı var ise 15 yıla çıkmıştır. Yaralanmalı trafik kazalarında 8 yılda veya ölümlü trafik kazalarında 15 yılda bir dava bitirilemiyorsa zaten yargının işleyişinde bir problem var demektir.