Trafik Kazalarında Ortaya Çıkan Zarar ile Nedensellik Bağının Kurulması
Trafik kazalarında ortaya çıkan zarar ile nedensellik bağının kurulması ve meydana gelen kazaların maddi ve manevi hasarlarının değerlendirilmesi konusu günümüzde oldukça önemlidir. Trafik kazalarında ortaya çıkan nedensellik bağının değerlendirilmesine geçmeden önce nedensellik bağının ne olduğu, türleri konusunda kısa bir bilgilendirme yaparak yazımıza başlayalım.
Nedensellik Bağı Nedir?
Ceza hukukunda ortaya çıkan netice ile hareket arasındaki neden-sonuç ilişkisini ifade etmek için nedensellik bağı kullanılmaktadır. Türk Ceza Kanunu’nda nedensellik bağı düzenlenmemiş, kanunumuz bu bağın tespitini uygulamaya bırakmıştır. Ancak doktrinlerde nedensellik bağının tespiti konusunda farklı teoriler kullanılarak anlatılmaya çalışılmıştır.
Nedensellik bağını açıklamadan önce kanunlarımızda belirtilen hususlara göre hiç kimsenin kendi hareketleri ile neden olmadığı bir neticeden sorumlu tutulamamağı belirtilmiştir. Ortaya çıkan bir neticeden sorunlu tutulabilmek adına hareket ile sonuç arasında bir neden- sonuç ilişkisi aranmalıdır. Buna göre hareket ile netice arasında bir nedensellik bağı bulunmuyorsa o netice faile yüklenmemektedir.
Nedensellik Bağının Teorileri
Diğer bir adı ile illiyet bağının Türk Ceza kanunu nedensellik bağı konusunda bir düzenleme yapmadığını belirtmiştik. Bu düzenleme genelde doktrin ve içtihatlara yani uygulamaya bırakılmıştır. Nedensellik bağının birkaç teorisi bulunmaktadır. Bunlar;
- Şart Teorisi
- Nedensellik Bağını Kesen Sebepler
- Uygun Sebep Teorisi
- Objektif İnsaniyet Teorisi
Bir de bilinmesi gereken nedensellik bağı türleri bulunmaktadır. Bunlarda kısaca şöyle açıklayabiliriz;
- Nedensellik Bağı Türleri
- Genel (Normal) Nedensellik
- Çifte (Birlikte) Nedensellik
- Toplayan (Ortak – Atipik – Kümülâtif) Nedensellik
- Sollayan (Öne Geçen) Nedensellik
- Varsayılan Nedensellik
Şimdi ülkemizde meydana gelen trafik kazalarında ortaya çıkan zarar ile nedensellik bağının kurulması konusuna değinelim.
Trafik Kazaları ve Nedensellik Bağı
Ülkemizde ne kadar önlem alınsa da her yıl yüzlerce trafik kazası meydana gelmektedir. Trafik kazalarında genelde maddi hasarlar oluşsa da ne yazık ki can kayıpları da azımsanamayacak kadar fazlalaşmıştır. Trafik kazaları sonrası olayın nasıl değerlendirileceği hangi kaza türlerinde trafik kazası illiyet yani nedensellik bağı incelenir bu yazımızda sizler için detaylandırdık.
Trafik Kazalarında Nedensellik Bağı Neden Önemlidir?
Trafik kazası sonrası yaralanan ya da olay sonrası ya da olay anında vefat eden(ler) ile ilgili bazı aksak durumlar nedensellik bağı ile bu durumun cezasının ne olacağıyla ilgilenmektedir.
Trafik kazalarında belki de en önemli konular arasında yer alan illiyet yani nedensellik bağı ile karşılaşmamak için kişilerin dikkat etmesi gereken hususlar vardır. Örneğin; kişilerin kaza sonrası hastaneye kaldırılmasında hastanede tüm tetkiklerinin yapılmasını istemesi. Adli muayene raporu tutulurken sıkıntılarımızın en iyi şekilde buraya geçirilmesine dikkat etmesi. Doktorumuzdan zarar gören tüm uzuvlarımızı açıklamalı olarak not almasını istemek gibi birçok şey bu noktada önemlidir.
Bir örnek ile durumu açıklayacak olursak; Y firmasında kurye olarak çalışan C isimli şahıs ürün taşırken karşı yönden gelen bir araçla çarpışmış ve iki aracın karıştığı bir trafik kazası olmuştur. Kaza sonrası C isimli motosiklet sürücüsü hastaneye kaldırılmıştır. Hastanede detaylı bir tetkik yapılmadan mağdur adli muayene formuna “hiçbir sorunu yoktur” denilerek taburcu edilmiştir. Ancak aradan birkaç gün geçtikten sonra C’nin baş, boyun ve sırt ağrıları ortaya çıkmış ve yeniden hastaneye başvuruda bulunmuştur. Şikâyetler üzerine yapılan incelemede C’nin bedeninde bir fraktür tespit edilmiş ardından tedavisine başlanmıştır. Bu olaylar süresince çalışamayan C’nin tazminat süresince bazı sıkıntılar yaşadığı görülmüştür. Bu durumlara neden olan sebepler ve illiyet bağı sonuçlarını inceleyelim;
- Kişinin adli muayene formunda sağlam olduğu görülmekte ancak kişi gerçekte sakat kalmıştır. Bu durumda kişinin tazminat için sigorta şirketine başvurması durumunda tetkiklerin farklı ve eksik olduğunun tespiti durumunda illiyet bağından dolayı çoğu zaman ret cevabı ile karşılaşılmaktadır. Sigorta şirketleri durumu araştırmak için kimi zaman çeşitli dosyalar istemektedir. Örneğin; kişiye çekilen tüm film sonuçları, doktor raporu vs. Eğer hasta olay anında hastanede film çekilmesini istese ve filmde kırık görünse hiçbir sorun yaşamayacakken olayın üstünden zaman geçtikten sonra çekilen film nedensellik bağını daha güçlü deliller ile ispata lüzum bırakmaktadır.
Kazalarda Nedensellik Bağı Nasıl Kurulur?
Trafik kazalarında ortaya çıkan zarar ile nedensellik bağının kurulması tedavi süreçlerinin iyi yönetilmesi kaza sonrası gerekli tetkiklerin yerinde ve zamanında tam olarak yapılması açısından önemlidir.
Kaza sonrası kişilerin hastane ortamında yapılan tetkikler ile kurulan nedensellik bağında doktorun yaptı muayene ve tetkik sonuçlarının Adli muayene raporunda Trafik Kazası ibaresi ile not alınarak nedensellik bağı kurulmaktadır.
İlliyet bağının doğru bir şekilde kurulması için Jandarma, Polis, Doktor ve kazaya karışan tarafların en doğru şekilde işlemleri yapması gerekir.