Trafik kazalarında alınabilecek maddi tazminatlar kazanın tek taraflı olup olmaması, nasıl sonuçlandığı gibi faktörlere göre değişir.
Hareket hâlindeki bir aracın yayaya, başka bir araca veya herhangi bir yere çarpması, trafik kazası olarak nitelendirilir. Bu durum maddi hasara yol açabileceği gibi ölüme veya yaralanmaya da sebebiyet verebilir.
Trafik Kazası Maddi Tazminat Hesaplama
Ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazalarında ne kadar tazminat ödeneceği sigorta poliçesindeki esaslara göre belirlenir.
Kazanın ardından tazminat alabilmek için belli prosedürleri yerine getirmek, vaktinde başvuru yapmak gerekir. Bu durumda tazminat ödemesi ilgili sigorta şirketi tarafından karşılanır.
Tazminat hesaplaması gerçekleştirilirken kaza tespit tutanağının üzerindeki kusur oranına bakılır. Kişi kazada tamamıyla kusurlu bulunduysa tazminat almaya hak kazanamaz.
Tazminat miktarı hesap edilirken şu kriterler dikkate alınır:
- Mâluliyete uğrayan kişinin yaşı,
- Mâluliyet oranı,
- Aylık geliri,
- Kazadaki kusur oranı.
1. Örnek
Trafik kazası tazminat hesaplaması konusunu şöyle bir örnekle detaylandırabiliriz:
Kazanın ardından mâluliyete uğrayan kimsenin mâlullük oranı yüzde 50 olsun. Kazadaki kusur oranını ise %20 olarak farz edelim.
Maaşına 4 bin TL, yaşına ise 30 diyelim. Bu durumda kusur oranı maaştan düşülür. Elde edilen miktar mâluliyet oranıyla çarpılır. Böylece kişinin gelir ve aylık iş gücü kaybı belirlenir.
Sonra bu tutar 12 ile çarpılarak yıllık değeri bulunur. Kişinin 7 senelik pasif çalışma hakkı dikkate alındığında 30 + 7 = 37 × yıllık gelir kaybı şeklinde bir formül uygulanır. Böylece kişinin maddi tazminat rakamına ulaşılmış olur.
Yani:
- Maaş: 4000 TL.
- Kusur Oranı: %20.
- Maaştan kusur oranını çıkardığımızda 3200 kalır.
- 3200×50/100 = 1600 TL (Aylık gelir ve iş gücü kaybı.)
- 1600×12=19200 TL = Söz konusu tutarın yıllık hesabı.
- 19200 * 37 = 710400 (Kişinin alacağı maddi tazminat rakamı.)
2. Örnek
Trafik kazasında alınabilecek maddi tazminatlar konusuna yönelik bir başka örneği şöyle verebiliriz:
Mâluliyete uğrayan kişinin;
- Yaşı 30,
- Kazadaki kusur oranı %20,
- Mâluliyet oranı %60,
- Maaşı 3 bin TL’dir.
Bu durumda kusur oranı maaştan çıkarılır: 3000-%20 = 2400 TL.
Ardından bu miktar mâluliyet oranıyla çarpılır: 2400*%60 = 1440 TL (Aylık gelir kaybı ve iş gücü kaybı.)
Sonra tutarın yıllık bazda karşılığı bulunur: 17.280 TL.
En son adımda ise kişinin yaşına 7 yıllık pasif çalışma hakkı eklenir ve senelik gelir kaybıyla çarpılır.
37 yılın 17.280 TL ile çarpılması sonucu maddi tazminat rakamı 639.360 TL olarak bulunur.
2022 Zorunlu Trafik Sigortası Teminatları
- Kaza başına ölüm ve sakatlanma için 2.500.000 TL,
- Kişi başına sakatlanma ve ölüm durumunda 500 bin TL,
- Kişi başına sağlık giderleri 500.000 TL,
- Kaza başına maddi giderler 100 bin TL,
- Araç başına maddi giderler 50 bin TL.
Bunlar zorunlu trafik sigortasının güncel teminat limitleridir.
Ölümlü Trafik Kazası Tazminatı
Vefat eden kişinin kazada herhangi bir kusuru yoksa yakınlarına destekten yoksun kalma tazminatı ödenir. Bu tazminat tespit edilirken ölen kişinin;
- Pasif çalışma yılı,
- Trafik kazasındaki haklılık payı,
- Doğum yılı ve yaşı,
- Maaşı göz önünde bulundurulur.
Yaralanmalı Trafik Kazası Tazminatı
Bu tür kazalarda sigorta ödemeleri şu faktörlere göre hesaplanır:
- Mağdurun doğum yılı,
- Yaşı,
- Maaş değeri,
- Kazadaki haklılık payı,
- Kaza sonrası sakatlık oranı.
Tek Taraflı Trafik Kazası Tazminatı
Bir veya birden fazla kişi araç içerisinde yolcu olaarak bulunuyorsa ve kazanın ardından yaralanmışsa sigortadan tazminatını talep edebilir. Burada şoförün kusuruna bakılmaz.
Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tazminatı
Aracı hasar alan kişi belli şartlara uygunluk sağlaması hâlinde bu tazminata hak kazanır.
Söz konusu tazminatın belirlenmesinde şu unsurlar esastır:
- Yaralanma ya da ölüm durumu,
- Kişinin kaza sırasındaki konumu (Yolcu veya sürücü),
- Kaza tarihi,
- Tutanak üzerinde yazılı olan araç hasarları,
- Maaş değeri,
- Kazayı geçiren kimsenin kusur oranı.
Kırıklı Trafik Kazası Tazminatı
Yolcunun veya sürücünün uzuvlarından biri kırılmış ise yine tazminat hakkı doğacaktır. Mevzubahis tazminat tayin edilirken şu unsurlar göz önüne alınır:
- Kazanın yaşandığı tarih,
- Kişinin haklılık durumu,
- Poliçedeki teminat bedelleri,
- Maaş değeri.