Tazminat Davalarında Sigorta Tahkim Komisyonluğu

Tazminat davalarında sigorta tahkim komisyonluğu anlaşmazlık yaşanan her dava durumunda araştırılan bir konudur. Hukuk sözlüğünde tahkimin anlamı, ihtilafları ve ihtilafları çözmek için mahkeme yerine bir  hakeme gitmektir. İsteğe bağlı ve zorunlu olmak üzere iki tür tahkim (bir hakeme başvurma) vardır. Böyle bir durumda resmi yetkisi olmayan bir veya birden fazla hakem taraflar arasındaki uyuşmazlığı bir mahkeme gibi inceleyip karara bağlayacaktır. Bağlayıcı tahkime ilişkin anlaşma ve ihtilaflarda taraflar mahkemede dava açamaz; özel kanunda belirtilen hakemlere başvururlar.

Tahkim, yalnızca çekişmeli anlaşmazlıklar için kullanılabilir. İdari, cezai ve çekişmesiz yargılarda tahkim yoktur.  İsteğe bağlı tahkim, bir sözleşmeye dayalıdır ve iradeye bağlı uyuşmazlıklarda uygulanır.  Buna “tahkime elverişlilik” denir. Örneğin, her iki tarafın iradesine bağlı olmayan arsa veya işlerdeki ayni haklardan doğan uyuşmazlıklar tahkime elverişli değildir. Aynı şekilde boşanma davaları, babalık uyuşmazlıkları, iflas davaları da mevcut değildir, tahkim sözleşmesi yapılamaz. Kısacası, çözülemeyen anlaşmazlıklar tahkime elverişli değildir. İsteğe bağlı tahkim iki anlaşmadan oluşur. Birincisi tahkim anlaşmasıdır. Tahkim sözleşmesi, yeni bir sözleşmenin veya taraflar arasındaki  hukuki ilişkiyi düzenleyen ayrı bir sözleşmenin koşulu olarak akdedilebilir. Tahkim anlaşması yazılı olarak yapılır. Yazılı şekil şartının yerine getirilmiş sayılması için tahkim sözleşmesinin taraflarca imzalanmış yazılı bir belge veya taraflar arasında gönderilecek bir mektup şeklinde olması gerekir, bunun gibi herhangi bir iletişim aracına gönderilmiş olması yeterlidir.

Tahkim Sözleşmesi

İkinci sözleşme türü hakem sözleşmesidir, bu sözleşme taraflar ile hakemler arasında yapılır ve tarafların aralarındaki uyuşmazlığın  hakemler tarafından çözülmesini teklif ettikleri; Hakemler ayrıca anlaşmazlığı ele almayı kabul ederler. Uygulamada, bu iki anlaşma genellikle ayrı ayrı yapılmaz ve “keyfi anlaşma” terimi her ikisini de kapsayacak şekilde kullanılır. Tahkim anlaşması yapan bir taraf hakemlerle iletişime geçmez ve doğrudan şikayette bulunursa, diğer taraf tahkime ilk itirazda bulunabilir. Bu durumda mahkeme hakemin itirazını kabul eder ve usul gereği talebi reddeder. Hakem heyetinin ilk oturum tutanağının düzenlendiği hallerde, hakem veya hakem heyeti konuyu bir yıl içinde karara bağlar.  Taraflarca kararlaştırılan tahkim süresi; Bir anlaşmaya varamazlarsa, mahkeme taraflardan birinin talebi üzerine anlaşmayı uzatabilir. Mahkemenin bu konudaki kararı kesindir.
Tahkim kararlarına karşı temyiz, “iptal davası”dır. Tahkim anlaşmasının taraflarından birinin ehliyetsiz olması veya tahkim anlaşmasının geçersiz olması;  hakem veya tahkim mahkemesinin seçiminde Sözleşmede veya bu Bölümde belirtilen prosedüre uyulmaması;  kararın tahkim süresi içinde verilmemiş olması;  Hakem veya hakem heyetinin hukuka aykırı olarak yetkili veya yetkisiz olduğuna karar vermesi;  hakem veya hakem kurulunun  Tahkim Sözleşmesi dışında  bir konuda karar vermiş olması veya başvurunun tamamı üzerinde karar vermemiş olması veya yetkisini aşması; tahkimin Usul Sözleşmesine veya yapılmaması halinde bu Bölüm hükümlerine uygun olarak yürütülmemiş olması ve bu durumun kararın esasını etkilemesi; Tarafların eşitliği  ve  dinlenilme hakkı ilkesinin gözetilmemesi;  Hakem heyeti veya hakem kurulu kararına konu olan uyuşmazlığın  tahkime elverişli olmaması; İptal davasına bakan mahkeme, kararın kamu düzenine aykırı olduğunu tespit ederse, hakem kararları iptal edilebilir ve bir ay içinde iptal davası açılabilir.

Sigortacılıkta Tahkim Ne Anlama Gelir?

Sigortacılar, sigorta sözleşmesi lehdarları ve haksız ve hukuka aykırı fiiller sonucu zarara uğrayanlar arasındaki zorunlu sigorta tazminatı alacaklarına ilişkin uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca. Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Konfederasyonu adı altında Tahkim Komisyonu kuruldu. Komisyon, Dışişleri Bakanı’nın bir temsilcisi, Birliğin iki temsilcisi, bir tüketici derneğinin temsilcisi ve Dışişleri Bakanı’nın belirleyeceği bir akademik avukat temsilcisinin katılımıyla oluşturulur. Uyuşmazlıklar hakemler ve sigorta memurları tarafından çözülür