Miras hukukunda mirasın alacak ve borçları nelerdir sorusu kişilerin ölümü veya kaybolması durumunda gündeme gelmektedir. Bu kişilere ait mal varlığının nasıl dağıtılacağını ve mirasçıların haklarını düzenleyen hukuk dalıdır. Miras, bir kişinin ölümü sonrasında geride bıraktığı tüm varlık ve borçların toplamıdır. Vasiyetname, bir kişinin mirasını nasıl ve kimlere bırakmak istediğini ve mal varlığının kimlere aktarılacağını belirten bir belgedir. Vasiyetname düzenleyen kişi muris olarak adlandırır. Mirasçı muristen kalan tüm varlık ve borçları kabul etmektedir.
Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Mirasçılar aralarında yapmış oldukları miras paylaşım sözleşmesi ile kendi aralarında mirasın ne şekilde paylaştırılacağını kararlaştırabilirler. Bu sözleşme yazılı olarak yapılmalıdır ve tüm mirasçıların katılımı zorunludur. Eğer mirasçılar miras hukukunda mirasın alacak ve borçları nelerdir konusunda bir anlaşmaya varamazlarsa miras paylaştırma davası açarak mirasın paylaştırmasını sağlayabilirler. Miras bırakan kişi ölümünden önce mal paylaşımı hususunda bir belirleme yaptıysa bu belirlemenin vasiyet şartlarına uyup uyulmamasına bakılır.
Mal Paylaşımında Yasal Mirasçılar Kimlerdir?
Miras bırakan kişinin alt soyu başlıca mirasçılardandır. Çocuklar varsa çocuklar, çocuklar ölmüş ise torunlar yasal mirasın başlıca olanlarıdır. Miras bırakan kişinin anne, baba, büyük anne, büyük babası da yasal mirasçılardandır. Sağ kalan eş de yasal mirasçı olarak değerlendirilir ve miras hukukunda mirasın alacak ve borçları nelerdir sorusu ile karşılaşır ancak eşin mirası kimle paylaşacağı değişiklik gösterir. Evlilik dışı doğan çocuğun mirastan pay alabilmesi için miras bırakan kişinin babası olduğunu gösteren resmi kayıtın olması gerekmektedir. Evlatlık edinen çocuk da mirasçı olmaktadır. Eğer miras bırakan kişinin hiç mirasçısı yoksa bu durumda ölenin mirası devlete geçmektedir. Miras bırakanın vasiyet yoluyla yasal mirasçıları haricinde başkasına mirasını bıraktığı kişiye kurumlara atanmış mirasçı denir.
Mirasta Saklı Pay Hakkı
Miras hukuku tarafından korunan ve yasal mirasçılara ait olarak kabul edildiğinden miras bırakanın isteğine göre değiştirilemeyen miras payı saklı pay hakkıdır. 2007 yılında yapılan değişikliğe göre kardeşlerin saklı payı kaldırılmıştır. Alt soy için mirasın yarısı, anne ve babadan her biri için mirasın dörtte biri, sağ olan eş için alt soy veya anne baba ile hak sahibi olması durumunda mirasın tamamı, diğer hallerde mirasın dörtte üçü saklı paydır.
Ölümle Mirasçılara Geçen Haklar
Miras hukukunda mirasın alacak ve borçları nelerdir sorusunda mirasa ait alacak ve borçların yanı sıra mülkiyet de merak edilmektedir. Ölüm halinde mülkiyet kendiliğinden mirasçılara geçer. Ancak taşınmazın tapu kaydı üstünde sınırlı ayni haklar varsa taşınmaz malların mirasçı üzerine geçirilmesi gerekir. Miras bırakan kişiye ait mallar, haklar, alacak ve borçlar mirasçıya geçer. Bakım borçlusu öldüyse bakım borcu mirasçıya geçer. Manevi tazminat talep hakkı da mirasçılara geçer. Maddi tazminat talep hakkı da mirasçılara geçer.
Miras Yoluyla Mirasçıya Geçmeyen Haklar
Aile hukukuna giren hak ve yükümlülükler mirasçıya geçmez. Nafaka hakları da mirasçıya geçmeyen haklardandır. Miras bırakan kişi nafaka davasını açtıktan sonra öldüyse dava tarihi ile miras bırakanın öldüğü güne kadar işlemiş olan nafakayı talep edebilir. Açılmış boşanma davasını sürdürebilirler ancak dava açamazlar. Oturma hakkı ölümle sona erer, o yüzden mirasçılara geçmez. Bağışlama alacağı mirasçının ölümüyle sona eren haklardandır. Bakım alacaklısının bakım alacağı hakkı mirasçıya geçmez.
Miras Malvarlığının Araştırılması
Yasal mirasçılar ya da atanmış mirasçılar öncelikle veraset ilamı almalıdır. Veraset ilamı başka bir diğer deyişle mirasçılık belgesi miras hukukunda mirasın alacak ve borçları nelerdir konusunda yer alan bir belgedir. Noterden bu belge talep edilebilir. Ölen kişinin banka hesapları için banka genel müdürlüklerine ya da şubeye başvuru yapılabilir. Eğer tespit edilemeyen veriler varsa terekenin (mirasın) tespiti davası açılabilir.