Mal sigortalarında zarar ve tazminat tespiti merak edilen bir konu haline gelmiş bulunmaktadır. Mal sigortaları kişinin sahip olduğu ekonomik malları güvence altına almaktadır. Sigorta, ani durumlara yönelik beklenmedik bir şekilde meydana gelme ihtimali bulunan zararlara karşı sigorta sahibini korumaktadır. Buna ek olarak sigorta sahibini en az kayıpla kurtarmaya çalışmaktadır. Mal sigortası bugün itibariyle sahibi olduğunuz malları sigorta vadesi boyunca ve poliçenizde belirtilen riskler sebebiyle azalmasını önlemektedir. Sigortanın doğal afetleri de kapsayan oldukça geniş bir zarar sınıflandırması bulunmaktadır. Başka bir deyişle, mal sigortaları kişinin malını belirli bir poliçe ödemesi karşılığında zararlardan korur. Mal sigortalarında sigortalı mal üzerinde gerçekleşen zarar neticesinde, kişinin elinde olmadan iradesi dışında gerçekleşen eksilmeler veya riziko sonucu oluşan değer kayıpları mal sigortasındaki zararı oluşturur. Uğradığınız zararlar neticesinde sigortacınız zararı temin etmekle yükümlüdür. Söz konusu zararın tespiti de masrafın büyüklüğü de bu konuda oldukça büyük önem taşır.
Zarar Sigortaları Neyi Kapsamaktadır?
Zarar sigortaları sigorta yapmayı planlayan kişinin mal varlığı konu alır. Mal sigortalarında zarar ve tazminat tespiti de bu varlık boyutuna göre değerlendirilir. Bahsi geçen zararın sigortalanmış mal üzerinde bir ispatı bulunmalıdır. Zararın ispatlandığı takdirde sigorta tazminatı olarak sigortacı tarafından koruma altına alınır. Herhangi bir karışıklığın önüne geçmek adına mal sigortalarında menfaat üzerinde meydana gelen eksilmelerin tespiti ve bu zararların detaylı olarak incelenmesi bu iş ile ilgilenen uzman yetkililerin sorumluluğundadır.
Zararın tespitini, zararın miktarını, zararın sebep ve büyüklüğü gibi özellikleriyle kıymet takdiri veya ekspertiz gibi işleri yapmakla yükümlü olan bu uzmanlara sigorta eksperi adı verilir. Sigorta kanununa göre, sigorta ekspertizi yapacak kişileri görevlendirebilecek olanlar, sigorta ettiren, sigortacı veya sigorta sözleşmesi gereğince mal üzerinde menfaati olanlardır. Sigorta yaptıranın zararın saptanması veya belirlenmesinde zorluk çıkarması hukuki değeri ihlal etmiş olarak kayıt edilmektedir. Bu durumda sigortacı zararın tazmin yükümlülüğünden sorumlu değildir. Sigorta yaptıranın bu kasıtlı hareketi sonucunda sigortacıyı sorumluluktan kurtarmakla birlikte, sigorta yaptıranın bu davranışı kusurlu olarak gerçekleşirse, kusurun ağırlığına göre bankanın verilecek olan tazminatta indirime gitme hakkı bulunmaktadır.
Zarar Sigortaları
Mal sigortalarında zarar ve tazminat tespiti konusunda yer alan zarar sigortaları iki yan dala ayrılmaktadır. Bunlar:
- Aktif Zarar Sigortası: Aktif sigortaların konusu menfaattir. Menfaat bir malvarlığı değerine sahip olmak, onu kullanmak, işletmek yani oluşan ekonomik değer ilişkisinin adıdır. Bir malın kendisi sigortanın konusunu oluşturamaz. Bu sigorta türü genel olarak. sigorta yaptıranın üçüncü kişilere kastı olmaksızın verdiği zararlardan dolayı malvarlığında meydana gelebilecek eksilmelerin önlenmesi amaçlanır.
- Pasif Zarar Sigortası: Rizikonun gerçekleşmesi sebebiyle malvarlığında pasif oluşuyorsa, bir pasifin artması ortaya çıkıyorsa ve üçüncü kişilere karşı tazmin mükellefiyeti oluşuyorsa ortada pasif sigortası vardır. En tipik örneğini sorumluluk sigortaları oluşturur. Reasürans sözleşmeleri de pasif sigorta sözleşmeleridir.
Tazminat Nedir ve Sigorta Tazminatı Nasıl Alınır?
Tazminat, kayıplara ilişkin sorumluluğun bir sözleşme ilişkisi içinde açıkça devredildiği bir süreçtir. Tazminat taleplerinin nasıl yapılacağı konusu poliçeye göre farklılık göstermektedir. Mal sigortalarında zarar ve tazminat tespiti konusu tespit tutanakları gibi olaya ilişkin belge hazırlama, bu belgeleri sigorta şirketine gönderme, sigorta temsilcisi çağırma, sigorta şirketinin uygulamasını kullanma gibi bir süreçten oluşur. Tüm belgelerin hazırlanması, gönderilmesi ve belirtilen diğer adımların eksiksiz yerine getirilmesinden sonra tazminat için inceleme süreci başlar ve belirlenen yasal süreç içerisinde talep sonuçlandırılır. Asıl tazminat süreci, muafiyetlere ve riskin gerçekleşmesi ile meydana gelen gerçek kaybın ne olduğuna bağlıdır.