İş kazası tazminatında işverenin kusur durumu nasıl değerlendirilir konusu birçok çalışan ve işveren için merak konusu olmaktadır. İş kazası, önceden planlanmamış, kontrol altına alınmamış olan, çoğu kişisel yaralanmalara, araç gereçlerin zarara uğramasına ve üretimin geçici olarak bir süre durmasına neden olan olaydır. İş kazasının gerçekleşmesi için ana şart kazaya uğrayan kişinin sigortalı olmasıdır. İş kazası sonucunda yaralanma ya da ölüm meydana gelebilir. Kişiyi fiziksel ya da ruhsal olarak özre uğratabilir. Bunun sonucunda zarara uğrayan kişi maddi veya manevi tazminat alabilir. Tazminat alabilmek için işverenin kusurlu olması gerekir. İş kazası şartları ise:

• Kazaya uğrayan kişi sigortalı olmalı
• Kazaya uğrayan kişi fiziksel ya da ruhsal olarak zarara uğramalı
• Sigortalı kişi 5510 sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanununun 13. maddesine göre kazaya uğramış olmalı
• Kazada nedensellik bağı bulunmalı

şeklinde sıralanabilir.

İş Kazası Bildirim Süresi Ne Kadardır?

İş kazaları işveren tarafından derhal kolluk kuvvetlerine bildirilmelidir. İş kazası tazminatında işverenin kusur durumu nasıl değerlendirilir konusunda bildirimin süresi oldukça büyük bir önem taşımaktadır. Sonrasında meydana geldiği tarihten itibaren 3 iş günü içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmelidir. Eğer işveren işçisinin iş kazası geçirdiğinde bunu zamanında SGK’ ya bildirmezse ceza alır. Geç bildirdiği tarihe kadar, işçiye SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverenden alınır. (BAĞKUR hizmetinden yararlananın bizzat kendisi bildirim yapması gerektiğinden bildirimde bulunana kadar iş göremezlik ödeneği alamaz.) Aynı zamanda rapor parasına ek olarak işverene idari para cezası da uygulanır. İş kazası nedeniyle tazminat davası açmak için zamanaşımı süresi 10 yıldır. Kaza sonucunda yaralanma ya da ölüm olması bu süreyi değiştirmez ama iş kazası nedeniyle ceza davası açılmışsa ceza davası zamanaşımı süresi uygulanır. İş kazası için maddi ya da manevi tazminat davası açılabilmektedir.

• Maddi Tazminat: Yaralanma ya da ölüm halinde maddi tazminat alınabilmektedir. Bedensel zarar durumunda maddi tazminat içerisinde geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik ödeneği, tedavi giderleri vardır. Ölüm halinde ise cenaze giderleri, varsa tedavi giderleri ödenir. Aynı zamanda ölen kişinin desteğinden mahrum kalan kişiler varsa destekten yoksun kalma tazminatı da talep edebilirler.
• Manevi Tazminat: İş kazası geçiren işçinin ölümü halinde ölen kişinin yakınları acılarını, üzüntülerini biraz olsun dindirebilmek amacıyla manevi tazminat talep edebilir. Manevi tazminat davası sonucunda bazı kriterler (tarafların mali durumu, manevi zararın büyüklüğü, tarafların kusurunun büyüklüğü vb.) değerlendirilerek bir miktar paranın ödenmesine karar verilir.

Hangi Durumlarda İş Kazası İşverenin Sorumluluğundan Kalkar?

İş kazaları işçinin ya da işverenin kusuru nedeniyle gerçekleşmiş ya da kaza kaçınılmaz bir şekilde meydana gelmiş olabilir. İşçinin alacağı tazminat miktarı belirlenirken iş kazası tazminatında işverenin kusur durumu nasıl değerlendirilir sorusuna göre belirlenen kusur durumları önem arz etmektedir.

• Mücbir Sebep: İş kazasının işverenin işletmesi dışında, kesin ve kaçınılmaz olarak gerçekleşmesidir. Bu tarz durumlar o an için karşı konulması mümkün olmayan olaylardır. Bu durumlarda işverenin bir kusurunun olmaması esastır.
• İşçinin Ağır Kusuru: İlliyet bağının kesilmesine çalışanın kendi davranışı sebep olmasıdır. Çalışan işi gerçekleştirdiği sırada kendisinden beklenen özeni göstermemişse bu durumda iş kazası işverenin sorumluluğundan kalkar. Eğer işçinin davranışı neden-sonuç ilişkisini tam kesmediyse yani işçinin ağır kusurundan bahsedilemiyorsa hem işçi hem de işverenin ortak kusurundan bahsedilir ve tazminatta indirim bir olasılık haline gelir.
• Üçüncü Şahsın Ağır Kusuru: Kusur illiyet bağını kesebilecek şekildeyse işverenin sorumluluğu ortadan kalkar.

İş kazası tazminatında işverenin kusur durumu nasıl değerlendirilir konusunun ardından iş kazasının ispatında hastanede tutulan rapor da oldukça önemlidir. Bu hususta iş kazasının gerçekleşmesi durumunda kimin kusurlu olduğu bilirkişi tarafından belirlenir. Bilirkişi raporunda işçinin kusuru, işçinin kendisinden beklenen özen ve dikkat göz önünde bulundurularak belirlenir. Tazminat belirlenirken bu kusurun derecesi ön planda tutulur.