İş kazası çeşitli kriterlere bağlı olarak işçi çalışma halindeyken meydana gelebilen olaylardır. İş kazası sonucunda kişi veya yakınları pek çok hakka sahip olur. Ama bunların yanında tazminat davası açabilirler. Maddi tazminat davası, manevi tazminat davası, destekten yoksun kalma tazminatı davası açılabilecek davaların türleridir. On yıllık zaman aşımı süresini aşmayacak şekilde iş kazası tazminat davası açılabilir. Bu davaların sonuçlanma süresi iş kazasının sonucunun yaralanma veya ölüm olmasına bağlı olarak ortalama 450 gün yani 15 aydır. Peki, iş kazası tazminatı için hangi kurumlara başvuru yapılır?

İş kazası nedir?

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre iş kazasının tanımı şu şekildedir: İş yerinde veya işin uygulanması nedeniyle meydana gelen, ölüme sebep olabilen veya vücut bütünlüğünü fiziksel ya da psikolojik olarak engelli hale getiren olay. Kazanın iş kazası olarak belirlenebilmesi için gereken şartlar 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 13. Maddelerinde açıklanmıştır.

İş kazası yaşandığında kolluk kuvvetlerine işveren tarafından hemen bildirilmelidir. Sosyal Güvenlik Kurumuna ise kazadan sonraki üç iş günü içinde haber verilmesi zorunludur. Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimin haricinde işverenin iş kazasını iki iş günü içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirmesi zorunluluğu 2012 yılında kaldırılmıştır. Eğer iş kazasının gerçekleştiği bildirilmezse işveren sorumlu tutulur ve ceza alır.

İş Kazası Tazminatı Türleri

Maddi Tazminat Davası

İş kazası geçiren kişi, fiziksel ya da psikolojik olarak zarara uğradığında bu zararların giderilebilmesi için Türk Borçlar Kanununa göre dava açabilir. İşçinin tedavi masrafları, işçinin kazanç kaybı maddi tazminat davası ile karşılanabilir. Eğer iş kazası geçiren kişi vefat ettiyse cenaze giderleri ve işçinin yakınlarının uğradıkları maddi kayıplar da talep edilebilir.

Manevi Tazminat Davası

İş kazası geçiren kişi veya yakınları Türk Borçlar Kanununun 56. Maddesi uyarınca manevi tazminat davası açabilir. Manevi tazminat davasında olay ve sonuç göz önüne alınarak bir miktar para ödenir. Manevi tazminat davasının açılabilmesi için iş kazasına uğrayan kişinin fiziksel olarak zarara uğraması gerekmeyebilir. İşçinin ya da işçinin yakınlarının bu kaza nedeniyle psikolojileri kötü yönde etkilenirse bu durumda da manevi tazminat davası açılabilir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminat Davası

İş kazası ölümle sonuçlanırsa destekten yoksun kalma tazminatı davası açılabilir. İşçinin yakınları ölüm nedeniyle maddi kayba uğrarsa bu dava yoluyla hak talep edebilirler. Böylece işçinin ölümden sonra da maddi zorluk çekmeden hayatlarını devam ettirebilirler.

İş Kazası Tazminat Başvurusu

İş kazası gerçekleştikten sonra Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmelidir. Eğer bildirilmesinde rağmen SGK olayı iş kazası olarak kabul etmemişse iş kazasının tespiti davası açılmalıdır. Bu dava tazminat davasından farklıdır, olay iş kazası olarak kesinleştikten sonra tazminat davası açılabilir. Tazminat davasında görevli mahkeme iş mahkemesidir. Zarara uğrayan işçi veya işçinin mirasçıları yetkili iş mahkemesine dilekçi vermektedir. 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunun 6. Maddesine göre yetkili iş mahkemesi; olayın gerçekleştiği yerin mahkemesi, işçinin yerleşim yerindeki iş mahkemesi ya da işverenin ikametgahının olduğu yerin mahkemesidir. İşçi vefat ettiyse hak sahiplerinden birinin yaşadığı yerdeki iş mahkemesi de yetkilidir. Yani davayı açacak kişinin davayı açacağı yetkili mahkemeyi seçme hakkı vardır.

İş mahkemesi on dört gün içerisinde davaya cevap verir. İki ay içerisinde de ilk dava görülebilir. Dava sonucu kesinleştikten on dört gün sonra dava sonucuna itiraz edilebilir. İtirazlar Bölge Adliye Mahkemesine yapılmaktadır.