İŞ KAZASI NEDİR

İş kazası hem dünyada hem de ülkemizde sağlık, hizmet gibi çeşitli sektörlerde çalışan kişilerin başına gelebilecek olaylardır. Bu durum çalışan kişilerin sağlığını olumsuz yönde etkilerken iş yerlerini de zarara uğratabilmektedir. İş kazası hem çalışan kaynaklı hem de çalışma koşulları nedeniyle olabilir. Sonucunda yaralanma, uzuv kaybı hatta vefat gibi önemli sonuçlar gerçekleşebilirken hiç tedavi de gerektirmeyebilir. Dünyada toplum sağlığı ile ilgili en önemli örgütlerden biri olan Dünya Sağlık Örgütü’ne göre iş kazasının tanımı şöyledir: Önceden planlanmamış, çoğu kişisel yaralanmalara neden olan, makinelerin ve araç gereçlerin zarara uğramasına sebep olan, büyüklüğüne göre üretimin bir süre durmasına dahi yol açan olaydır. İş kazasına uğrayan kişi veya yakınları maddi ya da manevi tazminat davası açabilir. O halde iş kazası tazminat başvurusu nasıl yapılır?

İŞ KAZASININ BİLDİRİMİ VE TAZMİNAT BAŞVURUSU

İş kazası bildirim süresi işveren tarafından polis, jandarma, bekçi ya da zabıta gibi kolluk kuvvetlerine hemen, Sosyal Güvenlik Kurumu ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na da en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilmesi gerekir. İş kazası, işverenin kontrolü dışında gerçekleşirse kazanın öğrenildiği tarih itibariyle başlar. Eğer işveren tarafından başvuru yapılmadıysa işçi tarafından yapılmalıdır. İş kazası bildirimi elektronik yolla ya da yazılı şekilde yapılabilir.

Tazminat davasından önce iş kazasının tespiti davası açılmalıdır. Buna göre işçinin maluliyetinin tespiti belirlenir. Gider Avansı ve Harçlar Kanununa göre belirlenecek oranda harcın yatırılması halinde iş kazası tazminat davası açılabilir. Bu dava sürecinde ara buluculuk işlemleri zorunlu değildir. Ancak süreci hızlandırdığı için tercih edilebilmektedir. İş kazası sebebiyle tazminat davası açma süresi iş kazasının meydana geldiği tarihten itibaren on yıldır. Tazminat davalarında görevli mahkeme iş mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise kazanın gerçekleştiği yer mahkemeleridir. İşçinin vefat etmesi ya da yaralanmasına göre davanın süresi değişmektedir. Sonucu yaralanma olan bir iş kazası davasının sonuçlanması ortalama 5 yıl sürerken ölümlü iş kazalarında bu süre ortalama üç yıldır. İşveren hakkında açılacak ceza davalarında işçi kusurluysa işveren hakkında takipsizlik kararı verilir.

MADDİ TAZMİNAT DAVASI

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53. Maddesi uyarınca işçinin iş kazası neticesinde bedensel zarara uğraması halinde; Tedavi giderleri ve tedavi boyunca yapılan her türlü masraflarını, geçici iş göremezlik tazminatını, sürekli iş göremezlik tazminatını, ekonomik kayıplarını maddi tazminat ile talep edebilir. İşçi kaza raporu aldığı süre boyunca SGK tarafından ödeme alınmaktadır. Kişinin aldığı bu ücret ile işverenden aldığı ücret bir aylık asgari ücretin üstüne çıkıyorsa işveren işçiye ödeme yapmak zorunda değildir. Eğer işçi iç kazası nedeniyle vefat ettiyse işçinin yakınları da maddi tazminat davası açabilir. Tedavi giderleri, cenaze masrafları, ölen kişinin yakınlarının uğradıkları kayıplar maddi tazminat davası ile talep edilebilir.

MANEVİ TAZMİNAT DAVASI

İşçi, iş kazası nedeniyle yaralandıysa ve bu yüzden üzüntü halindeyse ya da işçi vefat ettiyse yakınlarının uğradıkları üzüntü nedeniyle manevi tazminat davası açılabilir. Türk Borçlar Kanununun 56. Maddesi uyarınca bir miktar para ödenmesi şeklinde manevi tazminat sonuçlanır. Bu para tutarı ceza ya da maddi tazminat değildir. Manevi tazminat ile duyulan üzüntü, keder gibi olumsuz duyguların kısmen de olsa karşılanması amaçlanır. Manevi tazminat davasında hakim takdir hakkını kullanır. Olayın büyüklüğü, işçinin yaşı gibi kriterler göz önüne alınarak manevi tazminat tutarı belirlenir. Yargıtay kararı ile manevi tazminat ücreti SGK tarafından ödenmektedir.