Enerji hukukunda yer alan ruhsatlandırma kuralları nelerdir sorusundan önce enerjinin öneminin kavranması gerekmektedir. Sanayi ve sonrasında gelişen teknoloji ile birlikte enerji son zamanların en önemli konu haline gelmiştir. Geçmişte egemenlik, toprak ve altın gibi değerli madenler için savaşan devletler artık stratejilerini oluştururken enerjiyi en önemli unsurların başına koymaktadırlar ve buna göre strateji belirlemektedirler. Enerji olmadan üretim olmayacağı için bu mesele devletler açısından oldukça hayati bir öneme sahiptir. Mevcut enerji kaynaklarının hızla tükenmesi ve çok büyük bir ekonomik değere sahip olması ulusal ve uluslararası kuralların konulmasını zorunlu hale getirmiştir.
Enerji hukukunda yer alan ruhsatlandırma kuralları nelerdir konusunda enerji hukukunun temel öznesi olan enerjiyi bilmeden, enerji üzerine yapılacak bütün tanımlama ve açıklamalar eksik kalır. Bu soruya sağlıklı bir cevap verebilmek için önce enerjinin ne olduğunu, insanları hatta şirketleri ve devletleri nasıl etkilediğini cevaplamamız gerekmektedir.
Enerji Hukuku
Enerji Hukuku enerji kaynaklarının tespiti, kullanımı, üretimi, çıkarılması ve vergilendirilmesi hususunda ayrıntılı bir şekilde kurallar koyan ve bu kurallara uymamanın yaptırımını belirleyen hukuk dalıdır. Enerji Hukuku ile ilgili hukuk sistemimizdeki ana kanunları şu şekilde sıralayabiliriz:
- Elektrik Piyasası Kanunu ,
- Doğalgaz Piyasası Kanunu ,
- Petrol Piyasası Kanunu ,
- Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Kanunu ,
Ruhsat ve Ruhsatlandırma
Ruhsat kelime anlamı olarak izin, müsaade, belge anlamlarında kullanılmaktadır. Enerji hukukunda yer alan ruhsatlandırma kuralları nelerdir sorusu tabii kaynakların aranması ve işletilmesi için yönetmelikte belirtilen kurallar çerçevesinde yanıtlanabilir. Enerji hukukunda talep edilen ruhsat türüne göre:
- Maden ruhsatı ,
- Arama ruhsatı ,
- İşletme ruhsatı ,
olarak sınıflandırılmıştır.
Enerji Hukukunda Yer Alan Ruhsatlandırma İşlemleri
Enerji hukukunda yer alan ruhsatlandırma kuralları nelerdir Ruhsat müracaatları medeni hakları kullanmaya ehil Türk vatandaşlarına, kanunlarımıza göre hangi şartlarda madencilik yapabileceği kurallara bağlanmış tüzel kişiliğe haiz şirketlere, kamu iktisadi teşebbüsleri ile buna bağlı iştirakler ve ortaklıklara, diğer kamu kurum ve kuruluşlarına, gerçek veya tüzel tek kişi adına verilir.
Ruhsatlandırma ile ilgili bazı kuralları şu şekilde sıralayabiliriz.
- Müracaat sahibi; ruhsat bedelinin yatırıldığını gösteren belge, Türk Petrol Kanunu Yönetmenliği ve Maden Yönetmeliğinde bulunan Ek Formlardaki diğer belgeler, vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge, maden arama projesi, mali yeterlilik belgeleri ve ön inceleme raporunun Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne 2 ay içinde ve eksiksiz olarak teslim edilmelidir.
- 28890 sayılı Türk Petrol Kanunu Yönetmeliğine göre, arama ruhsatı kıyı çizgisinin doğal sınırı belirlediği kara ve denizden oluşan iki bölgede verilir. Ruhsat süreleri kara bölgesinde beş, deniz bölgesinde sekiz yıldır. Ruhsatlardaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi kaydıyla, ruhsat süreleri kanunun ilgili maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda belirtilen sürelerle uzatılabilir.
- Arama ruhsatı müracaatında Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne iş ve yatırım programı taahhüt edilir. Verilecek iş programında; evvelce başvuru sahasında varsa yapılmış çalışmaların derlenmesi ve yorumlanması, manyetik, gravite, sismik çalışmaları, sondaj, detay saha jeolojisi ve jeokimya çalışmalarına ilişkin bilgiler verilir. Bu ilişkili bilgilerde çalışmanın birim maliyeti, miktarı ve süresine yer verilerek yatırım teminatına esas olacak genel toplam yatırım miktarı belirlenmektedir.
- İşletme ruhsatı keşif tescili Maden ve Petrol Genel Müdürlüğünce onaylanmış ve hudutları tespit edilmiş belirli bir petrollü arazi için verilmektedir. İşletme ruhsatının büyüklüğü, başvuru sırasında verilecek bilgilerin değerlendirilmesi sonucunda, petrol rezervuarının yüzey izdüşümünü içine alacak şekilde belirlenir.
- İşletme ruhsatı; sahanın üretim programı, rezerv, ekonomik ömrü ve verilecek iş ve yatırım programı dikkate alınarak yirmi yıla kadar verilmektedir.