Miras hukukunda mirasın zamanaşımı süreleri, terekenin hakkaniyete uygun bir şekilde paylaşımını sağlamak amacı ile Türk Medeni Kanunu md. 495 ve devam hükümlerinde düzenlenen ve mirasçıların tereke üzerindeki hak kullanımını zamansal olarak düzenleyen sınırlamalardır. Türk Medeni Kanunu’nda miras hukuku ile ilgili iş ve işlemlere ilişkin reddi miras, tenkis, istihkak, denkleştirme, ölüme bağlı tasarrufların iptali gibi davalar için birbirinden farklı zamanaşımı süreleri öngörülmüştür.

Reddi Miras Davası İçin Zamanaşımı

Mirasçılar, mirası reddetmek istiyorlar ise bu haklarını miras bırakanın ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içerisinde kullanmalıdırlar. Burada dikkat edilmesi gereken husus zamanaşımı süresinin ne zaman başladığıdır. Reddi miras için zamanaşımı süresi murisin ölüm tarihinde değil mirasçının murisin ölümünü öğrendiği tarihte başlamaktadır. Mirasçılar, miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içerisinde mirası reddetmez ise mirası otomatik olarak kabul etmiş sayılırlar. Mirasın reddi için terekenin açılacağı yer Sulh Hukuk Mahkemesi’nde dava açılmalıdır.

Tenkis Davası İçin Zamanaşımı

Mirasçılar, saklı paylarının ihlal edilmesi durumunda geriye dönük miras haklarını almak için miras hukukuna özgü bir dava türü olan tenkis davasına başvurabilir.  Türk Medeni Kanunu m. 571’de tenkis davalarında hak düşürücü süreler hüküm altına alınmıştır. Tenkis davası için zamanaşımı süresi, mirasçıların saklı pay sınırını aşan tasarrufu öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl ve her halükarda 10 yıldır. Vasiyetnamelerde, vasiyetnamenin açılma tarihinden itibaren; vasiyetname dışında kalan diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinin üzerinden 10 yıl geçmek ile tenkis davası açma hakkı düşmektedir.

İstihkak Davası İçin Zamanaşımı

Yasal veya atanmış mirasçıların, terekenin tamamını veya bir kısmını ya da terekeye dahil bir malı haksız olarak elinde bulunduran kişi veya kişilere karşı söz konusu malın geri verilmesini sağlamak amacı ile açabilecekleri dava istihkak davası olarak bilinir. Mirasçılar, iyi niyetli davalılara karşı 1 yıl, iyi niyetli olmayan davalılara karşı ise 20 yıllık ve her halde miras bırakanın ölümü veya vasiyetnamenin açılması tarihinden itibaren 20 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde istihkak davası açabilir.

Denkleştirme Davası İçin Zamanaşımı

Miras hukukunda, miras bırakanın kanuni mirasçılarından biri veya birkaçı için diğer kanuni mirasçıları aleyhine sağlığında karşılıksız (ivazsız) olarak kazandırdığı mal ve kıymetlerin mirasın taksimi sırasında hesaba katılmak üzere terekeye geri geri verilmesine denkleştirme denir. Denkleştirme davası, taksim yapılana kadar zamanaşımına tâbi olmadan her zaman açılabilmek ile birlikte Türk Borçlar Kanunu md. 146 uyarınca mirasın paylaşımından sonra 10 yıllık zamanaşımına tabidir.

Ölüme Bağlı Tasarrufların İptali Davası İçin Zamanaşımı

Yasal veya atanmış mirasçıların; ehliyetsizlik, tasarrufun hukuka ya da ahlaka aykırı olması, şekil kurallarına uygun olmaması gibi sebepler ile yanılma, aldatma ve korkutma veya zorlama gibi irade sakatlığı hallerinin varlığı durumunda miras bırakanın sağ iken yaptığı ölüme bağlı tasarrufların iptali için dava açabilir. Türk Medeni Kanunu md. 559 uyarınca ölüme bağlı tasarrufların iptali için dava açma hakkı mirasçının ölüme bağlı tasarrufu, iptal sebebini veya kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten itibaren başlayarak bir yıllık zamanaşımı süresine tabidir.
Görüldüğü üzere; miras hukuku ile ilgili birçok iş yasal sürelere tabidir. Bu nedenle; mirasçılar, haklarını kanunda düzenlenen zamanaşımı sürelerine uygun şekilde kullanmalıdır. Aksi takdirde esasen hak sahibi olsalar dahi talepleri usulen doğru zaman içinde yapılmadığı için reddedilecektir. Miras hukukunda mirasın zamanaşımı süreleri karmaşık ve komplike olabilir. Bu nedenle, miras iş ve işlemleriniz ile ilgili bir davanız veya dava açmanızı gerektirecek bir durum var ise avukattan profesyonel yardım almak yerinde bir karar olacaktır.