Kamulaştırma davalarında zamanaşımı süresi ne kadardır sorusunu merak edenlerin öncelikli adımı kamulaştırma kavramını açıklamak olmalı. Yasalar gereği yerine getirilmek zorunda olunan kamu hizmetleri vardır. Kamulaştırma, bu hizmetlerin gerçekleşmesi için haklarının karşılıklarının ödenmek şartıyla özel ve tüzel kişilerde bulunan taşınmazlarına yönetim tarafından el konulması işlemine denir.
Kamulaştırma Kararı
Öncelikle kamulaştırma işleminin başlatılabilmesi için ortada kamu yararına alınmış bir karar bulunmalıdır. Burada Kamulaştırma Kanunu mevzuatı gereğince;
- Madde 3: İdareler, kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını; bedellerini nakden ve peşin olarak veya aşağıda belirtilen hallerde eşit taksitlerle ödemek suretiyle kamulaştırma yapabilirler.
Madde 3’te bulunan hükümlere dikkat edilmesi gerektiği göze çarpar. Başka bir deyişle söz ile yapılmaya çalışılan hiçbir işlemin geçerliliği bulunmadığı hususunun bilinmesi gerekir. Kamulaştırma davalarında zamanaşımı süresi ne kadardır türünde kararları verebilecek mercilerin listesi;
- Kamu idareleri ve kamu tüzelkişileri
- Köy yararına kamulaştırmalarda köy ihtiyar kurulu
- Belediye yararına kamulaştırmalarda belediye encümeni
- İl özel idaresi yararına kamulaştırmalarda il daimi encümeni
- Devlet yararına kamulaştırmalarda il idare kurulu
- Yükseköğretim Kurulu yararına kamulaştırmalarda Yükseköğretim Kurulu
- Üniversite, Türkiye Radyo – Televizyon Kurumu, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu yararına kamulaştırmalarda yönetim kurulları
- Aynı ilçe sınırları içinde birden çok köy ve belediye yararına kamulaştırmalarda ilçe idare kurulu
- Bir il sınırları içindeki birden çok ilçeye bağlı köyler ve belediyeler yararına kamulaştırmalarda il idare kurulu
- Ayrı illere bağlı birden çok kamu tüzelkişileri yararına kamulaştırmalarda Cumhurbaşkanı
- Birden çok il sınırları içindeki Devlet yararına kamulaştırmalarda Cumhurbaşkanı
olarak belirlenmiş fakat unutulmamalıdır ki bu sadece kamulaştırma kararı alabileceklerin listesidir. Kamulaştırma davalarında zamanaşımı süresi ne kadardır sorusuna yönelik Karar Onay Mercileri ise farklı şekildedir. Bunlar:
- Vali
- Kaymakam
- Rektör
- Kurul başkanı
- Genel müdür
- Yüksek kurum başkanı
- Bakan
Kamulaştırma Süreci
Kamulaştırma kararı alındıktan sonra belirlenen mekan, proje ve kamu faydası bahsettiğimiz onay makamları tarafından işlendikten sonra ilgili vergi dairesi idarenin isteği üzerine taşınmaz mal ve kaynakların vergi beyan ve değerlerini (vergi beyanı bulunmadığı hallerde beyan yerine geçecek takdir edilecek değeri) en geç bir ay içerisinde verir.
İdare kamulaştırma kararı verdikten sonra kamulaştırmanın tapu siciline şerh verilmesini kamulaştırmaya konu taşınmaz malın kayıtlı bulunduğu tapu idaresine bildirilir. Bildirim tarihinden itibaren malik değişirse, mülkiyette ya da mülkiyetten gayri ayni haklarda meydana gelecek değişiklikleri tapu idaresi kamulaştırmayı yapan idareye bildirmek zorundadır. İdare tarafından, şerh tarihinden itibaren altı ay içinde belirlenen onuncu maddeye göre kamulaştırma bedelinin tespitiyle idare adına tescili isteğinde bulunulduğuna dair mahkemeden alınacak belge tapu idaresine ibraz edilmediği takdirde, bu şerh tapu idaresince resen sicilden silinir.
Kamulaştırma Davaları
Kamulaştırma davalarında zamanaşımı süresi ne kadardır sorusunda bahsi geçen kamulaştırmaya konu; taşınmaz malın maliki tarafından 10 uncu madde gereğince mahkemece yapılan tebligat gününden, kendilerine tebligat yapılamayanlara tebligat yerine geçmek üzere mahkemece gazete ile yapılan ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde adli yargıda düzeltim davası açılabilir.
Özetle dava iki taraflı bir seyir izleyebilir eğer mal sahibi ücreti yeterli bulmadığından devri onaylamazsa gerekli süreçlerden sonra ücret artırımı ile ortak yola varılabilir. Fakat mal sahibi kamulaştırmanın kendisini istemediği için devri onaylamıyorsa üç ihtimal var süreç başa dönebilir, ikna ve arabulucu yöntemi izlenebilir, karar iptal edilebilir. Davaların büyüklüğü ve birçok karar ile yürütme organının da süreç içerisindeki konumlarından dolayı dava 20 yıl süre sonunda zaman aşımına uğrayabilir.
Daha detaylı bilgi için bizimle iletişime geçebilir ya da ilgili mevzuat ve kanunları inceleyebilirsiniz.